على محمدى
80
شرح اصول استنباط ( فارسى )
قبول كردهاند به اين صورت نظر دارند كه كسى عمدا نمازهايش فوت شده و . . . و دليل ما بر اين توجيه آنست كه غالبا در خارج فوت نمازهاى فراوان كه بدنبالش شبهه و ترديد مىآيد در اثر عصيان و عمد است كه يا اصلا نخوانده و يا باطلا خوانده و . . . و امّا فوت فريضه براى نسيان و غفلت فرد نادر است و فتواى مشهور به فرد غالب است و ما هم اين مورد را قبول داريم و ما كه برائتى هستيم در فرض اينست كه قضاء به امر جديد باشد و يا فوت فريضه نسيانى و سهوى و لعذر باشد . الخلاصه : خلاصه مطلب از اوّل اصل برائت تا اينجا : شك در تكليف و شبهه بدويه دو شعبه دارد : 1 - حكميه 2 - موضوعيه . و هر كدام دو شعبه دارند : 1 - وجوبيه 2 - تحريميه ، شبهه حكميه تحريميه سه مقام داشت : 1 - فقدان نص 2 - اجمال نص 3 - تعارض نصين . در فرض فقدان و اجمال اصوليين برائتى و اخباريين احتياطى شدند و در فرض تعارض تخيير بين المتعارضين جارى شد و مثال شبههء تحريميه مثل استعمال قهوه كه الآن در دنيا متعارف است و البتّه اصولى هم بعد الفحص و الياس عن الظفر بالدليل برائتى مىشود نه قبل از آن . و شبهه حكميه وجوبيه هم سه مقام داشت : 1 - فقدان نص . 2 - اجمال نص و در آن دو اخبارى و اصولى بر برائت و عدم لزوم احتياط متفق بودند منتها بعد الفحص و الياس و مثال آن دعا عند رؤية الهلال و . . . بود . 3 - تعارض نصين كه جاى تخيير بود . و امّا شبهه موضوعيه كه شك در